LED Renkleri

LED nedir? LED’in Teknolojik Tarihi ve LED Teknolojisinin Avantajları

Enine boyuna LED Teknolojisi

Kelime anlamı olarak LED (Light Emitting Diode) Işık Yayan Diyot anlamına gelmektedir. Üzerine gönderilen elektrik enerjisini ışığa dönüştüren silikon temelli elektronik devre elemanlarıdır.

1900’lü yılların başında Rusya’da Oleg Vladimirovich Losev isimli bir radyo teknisyeninin alıcılarda kullanılan diyotların ışık yaydığını fark etmesi üzerine bulunmuş ve 1962 yılında Amerikalı Nick Holonyak pratikte kullanılabilecek olan elektronik bir eleman haline getirilmiştir. Önceleri sadece kırmızı ışık yayabilen bu üreteçlerin sırasıyla turuncu, sarı ve yeşil ışık üretebilenleride bulunmuştur. 1962 yılındaki ilk Kırmızı LED’den tam 31 yıl sonra bulunan mavi LED hem beyaz ışık üretebilmeyi hemde Ekran Teknolojisini üretilebilir hale getirmiştir.

Beyaz ışık üretilebilmesi için birden fazla yöntem bulunur;

Kırmızı, yeşil ve mavi ışık üreten diyotlar aynı elemanda birleştirilerek beyaz ışık elde edilir fakat randıman farklarından dolayı nihai sonuç tatmin edici olmamaktadır.

Mavi ışık yayan diyoda amber renginde fosfor bazlı bir plastil iliştirilerek nihai ışık beyaza dönüştürülür.

Mor ötesi ışık yayan diyoda floresan bir bileşen iliştirilerek nihai ışık beyaza dönüştürülür.

Son olarak aktif katmanı organik bileşenler barındıran diyotlar da nihai olarak beyaz ışık üretebilirler.

Yani beyaz ışık üreten bir diyot yoktur. Yukarıda saydığımız yöntemlerle kullanım alanlarına göre beyaz ışık elde edilir.

Pratikte RGB (Red, Green, Blue) yani Kırmızı, Yeşil ve Mavi diyodlar çeşitli tekniklerle tüm görünür ışık renklerini oluşturabilirler.

Başlangıçta kısıtlı bir spektrumda ve düşük bir ışık şiddetine sahipken günümüzde tüm görünür ve görünmez dalga boylarında ve yüksek parlaklıkta ışık verebiliyor.

LED çipleri içerisindeki yarı iletken katı maddenin bileşenlerine göre istenilen renkte ışık yayabilmektedirler.

Üstel bir volt-amper grafiğine sahip oldukları için üzerinde küçük bir voltaj değişimi akımı yüksek seviyede değiştireceğinden bu gibi durumlarda  bozulmamaları için devreye seri bir direnç bağlanır. Özellikle şerit, mantar ve bar LED gibi devrelerde her üç LED için devrede bir direnç bulunur. İlerleyen makalelerde bu elemanın devreye nasıl bağlanacağı, direnç, voltaj ve amper hesaplamalarının nasıl yapılacağına değineceğiz.

Kısacası LED; aydınlatma alanında yapılmış ilk devrimdir ve geleceğin aydınlatma teknolojisidir.

LED Aydınlatma teknolojisinin diğer rakiplerinden bazı avantajları:

  • LED Aydınlatma Teknolojisi düşük voltaj değerleriyle çalışabildiği için taşınabilir kullanımı diğer aydınlatma teknolojilerinden kıyaslanamayacak kadar yüksektir.
  • Küçük yapısı her ortam ve alanda kullanım imkanı sağlamaktadır.
  • Isıya dönüşen enerji kaybı diğer aydınlatma elemanlarından çok düşüktür. Aynı sebeple ısınması akkor, flaman, flüoresan ve tasarruflu ampullerden daha düşük olduğu için güvenle kullanılabilir.
  • Teorik olarak 100.000 saat, pratikte 50.000 saat kullanım ömrü ile en yakın rakibi tasarruflu ampulden (10.000 saat kullanım ömrü) bile en az 5 kat daha uzun ömürlüdür.
  • Işık verimliliği açısından tasarruflu ampullerden en az %25 daha verimlidir.
  • Şok ve darbelere dayanaklıdır.
  • Tasarruflu ampuller gibi cıva içermez.
  • CRI gerçek rengi yansıtma değeri diğer tüm aydınlatma seçeneklerinden yüksektir.
  • Kırpışma ve titreşimler olmadığı için göz sağlığına zararlı değildir. Doğal ışık kaynağımız Güneş’e en yakın aydınlatma teknolojisidir.
  • Morötesi ve kızılötesi ışık yaymazlar.
  • Yoğun, düzenli ve yumuşak ışık çıkışıyla gölge ve yansıma yapmadığı için göz sağlığımıza zarar vermezler.
  • Manyetik alan üretmezler.
  • Çeşitli boyut ve şekillerde üretimi mümkün olduğu için hemen hemen her ortamda ve tüm ihtiyaçları karşılayabilecek özelliktedirler.
  • Doğru akımla çalıştıkları için akü, batarya gibi enerji depolama ürünleriyle sorunsuz çalışırlar.
  • Kullanım alanına göre açı, renk değeri ve lümen hesabı yapılabildiği için ışık kirliliğine yol açmazlar.
  • İstenilen rengi direkt ürettiği için diğer renk değerlerini bastırma sonucu verim düşüşüne sebep olmazlar.

Küçük bir hesapla LED Teknolojisi en yakın rakibi olan tasarruflu ampulden; ışık verimi, kullanım ömrü ve maliyeti göz önünde bulundurulduğunda %35-60 arasında bir avantaja ve tasarrufa sahiptir. Yukarıda sıraladığımız diğer avantajları da eklendiğinde artık LED haricinde bir aydınlatmanın kullanılması söz konusu bile olmamalı.

Bu makale izinsiz ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz.

 

share post: